![](https://focus-wtv.tv/wp-content/uploads/2023/10/GettyImages-1244046317-scaled.jpg)
Dit verhaal verscheen oorspronkelijk in NACLA op 26 september 2023. Het is hier met toestemming herdrukt.
In december 2019 ondertekende president Donald Trump de wet HR2116, ook wel bekend als de Global Fragility Act (GFA). Hoewel deze wet werd ontwikkeld door het conservatieve United States Institute of Peace, werd zij aan het Congres voorgesteld door de democratische vertegenwoordiger Eliot L. Engel, destijds voorzitter van de House Committee on Foreign Affairs, en mede gesteund door een tweeledige groep vertegenwoordigers, waaronder, veelbetekenend: Democraat Karen Bass. De GFA presenteert nieuwe strategieën voor het inzetten van Amerikaanse harde en zachte macht in een veranderende wereld. Het concentreert het Amerikaanse buitenlandse beleid op het idee dat er zogenaamde ‘fragiele staten’ bestaan, landen die vatbaar zijn voor instabiliteit, extremisme, conflicten en extreme armoede, die vermoedelijk een bedreiging vormen voor de Amerikaanse veiligheid.
Haïti is en blijft het belangrijkste laboratorium voor Amerikaanse imperiale machinaties in de regio en over de hele wereld. Het is dan ook geen verrassing dat Haïti het eerste doel is in de laatste herformulering van een beleid ter handhaving van de mondiale hegemonie door de Verenigde Staten.
Hoewel dit niet expliciet wordt vermeld, beweren analisten dat de BFA bedoeld is om onnodige en steeds ineffectievere Amerikaanse militaire interventies in het buitenland te voorkomen. Het gestelde doel is dat de Verenigde Staten investeren in “haar vermogen om gewelddadige conflicten te voorkomen en te verzachten” door projecten te financieren die “een interagency-aanpak onder de belangrijkste spelers verplichten, waaronder het United States Agency for International Development (USAID) en de ministeries van Buitenlandse Zaken.” Staat, Defensie en het Ministerie van Financiën” te midden van samenwerking met “internationale bondgenoten en partners.”
In april 2022 bevestigde de regering-Biden-Harris haar engagement voor de GFA door een strategie voor de implementatie ervan uit te stippelen. Zoals uiteengezet in de proloog van de strategie, hangt de nieuwe benadering van het buitenlands beleid van de Amerikaanse regering af van “bereide partners om gemeenschappelijke uitdagingen aan te pakken, [and] kosten delen.” “Uiteindelijk”, vervolgt het document, “zal geen enkele Amerikaanse of internationale interventie succesvol zijn zonder de buy-in en het wederzijdse eigendom van vertrouwde regionale, nationale en lokale partners.” De regering-Biden heeft ook benadrukt dat de GFA de Verenigde Naties en “andere multilaterale organisaties” zal gebruiken om haar missies uit te voeren. De proloog schetst een tienjarenplan voor de GFA dat, volgens het Amerikaanse Instituut voor Vrede, “de integratie en volgorde van de Amerikaanse diplomatieke, ontwikkelings- en militaire inspanningen mogelijk zal maken.” Van de vijf proeflanden voor de implementatie van GFA is Haïti het eerste doelwit.
Geprezen door ontwikkelingsexperts als ‘mijlpaal’-wetgeving en, zoals Foreign Policy meldde, een ‘potentiële game-changer in de wereld van de Amerikaanse buitenlandse hulp’, lijkt de wet een reset van het Amerikaanse buitenlandse beleid te bieden op manieren die de tactieken veranderen en tegelijkertijd de doelstellingen en strategieën van de Amerikaanse mondiale overheersing. De wet en de proloog verwoorden duidelijk dat de belangrijkste doelstellingen ervan zijn het bevorderen van de ‘nationale veiligheid en belangen van de VS’ en het ‘beheersen van rivaliserende machten’, vermoedelijk Rusland en China. In deze zin kan de GFA, vooral voor regeringen en samenlevingen op het westelijk halfrond, worden gezien als een vernieuwing van de Monroe-doctrine, het standpunt van het Amerikaanse buitenlands beleid uit 1823 dat de hele regio tot erkende invloedssfeer maakte en zo het Amerikaanse imperialisme vorm gaf. De GFA gebruikt sluwe taal – het aanpakken van de ‘aanjagers’ van geweld, het bevorderen van stabiliteit in ‘conflictgevoelige regio’s’, het ondersteunen van ‘lokaal aangestuurde politieke oplossingen’ – die de werkelijke bedoeling van de wetgeving verbergt: het Amerikaanse imperialisme een nieuwe naam geven.
Haïti is en blijft het belangrijkste laboratorium voor Amerikaanse imperiale machinaties in de regio en over de hele wereld. In hun beraadslagingen over de Global Fragilities Act bestempelden Amerikaanse functionarissen Haïti als een van de meest ‘fragiele’ staten ter wereld. Toch is deze veronderstelde kwetsbaarheid veroorzaakt door meer dan een eeuw Amerikaanse inmenging en een aanhoudende drang om de Haïtiaanse soevereiniteit te ontkennen. Gedurende een lange geschiedenis en een complex – zij het flagrant – imperialisme,
In feite laat een overzicht van de acties van de Verenigde Staten en de zogenaamde ‘internationale gemeenschap’ in Haïti van 2004 tot heden zien hoe Haïti heeft gediend als proeftuin – het laboratorium – voor veel van wat is ingekapseld in de mondiale Fragiliteitenwet. Met andere woorden, de BFA is niet zozeer een nieuw beleid als wel een formele uitdrukking van het de facto Amerikaanse beleid ten aanzien van Haïti en het Haïtiaanse volk van de afgelopen twintig jaar. Zonder dit gebruik en misbruik van Haïti, de locatie van het langste en brutaalste neokoloniale experiment in de moderne wereld, te erkennen, kunnen we de werking van de Amerikaanse (en westerse) hegemonie niet volledig begrijpen. En als we de Amerikaanse hegemonie niet kunnen begrijpen, kunnen we die ook niet verslaan. En Haïti zal nooit vrij zijn.
Soevereiniteit opnieuw ontkend
Sinds 2004 staat Haïti onder hernieuwde buitenlandse bezetting en ontbeert het soevereiniteit. Dit is geen hyperbool. Neem bijvoorbeeld een reeks gebeurtenissen en acties na de moord op 7 juli 2021 op de aantoonbaar onwettige maar nog steeds zittende president van Haïti, Jovenel Moïse. De dag na de moord verklaarde Helen La Lime, hoofd van het Geïntegreerd Bureau van de Verenigde Naties in Haïti (BINUH), dat interim-premier Claude Joseph de Haïtiaanse regering zou leiden totdat er verkiezingen gepland waren. Vanwege Jozefs interim-status was de opvolgingslijn echter onduidelijk. Dagen voor zijn moord had Moïse neurochirurg en politieke bondgenoot Ariel Henry benoemd tot premier om Joseph te vervangen, maar hij was nog niet beëdigd.
Een paar dagen na de moord op Moïse stuurde de regering-Biden een delegatie naar Haïti voor een ontmoeting met zowel Joseph als Henry, evenals met Joseph Lambert, die was gekozen door de tien overgebleven senatoren van Haïti – de enige gekozen functionarissen in het land op dat moment. – om als president op te treden in afwachting van nieuwe verkiezingen. Ondanks deze concurrerende machtsaanspraken koos Washington een kant. De Amerikaanse delegatie zette Lambert buitenspel, overtuigde Joseph en Henry ervan tot overeenstemming te komen over het bestuur van Haïti, en drong er bij Joseph op aan af te treden.
Een week later, op 17 juli, brachten BINUH en de Core Group – een organisatie van voornamelijk westerse buitenlandse mogendheden die de politiek in Haïti dicteren – een verklaring uit. Ze riepen op tot de vorming van een ‘consensuele en inclusieve regering’, waarbij Henry, zoals de door Moïse genoemde aangewezen premier, werd opgedragen ‘de missie die hem was toevertrouwd, voort te zetten’. Twee dagen later, op 19 juli, kondigde Joseph aan dat hij een stap opzij zou zetten, waardoor Henry op 20 juli de mantel van premier op zich kon nemen. De ‘nieuwe’ – en volledig niet-gekozen – regering en kabinet bestond voornamelijk uit leden van de Haïtiaanse Tèt Kale. Partij (PHTK), de neo-Duvalieristische politieke partij van Moïse en zijn voorganger Michel Martelly. In de nasleep van de verwoestende aardbeving van 2010 werd de PHTK, met Martelly aan het roer, door de Verenigde Staten en andere westerse machten opgericht zonder de steun van de Haïtiaanse massa.
In lijn met zijn racistische opvatting dat zwarte mensen niet over het vermogen tot beschaving of zelfbestuur beschikken, rationaliseerde Washington dat het noodzakelijk was om Haïtianen de kunst van zelfbestuur te leren – een opvatting die tot op de dag van vandaag voortduurt.
Nadat de Amerikaanse ambassade, de Core Group en de Organisatie van Amerikaanse Staten (OAS) soortgelijke verklaringen hadden uitgebracht waarin zij de vorming van een nieuwe “consensus”-regering toejuichten, bevestigde de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Antony Blinken de steun voor de niet-gekozen leiders. “De Verenigde Staten verwelkomen de inspanningen van het politieke leiderschap van Haïti om samen te komen bij het kiezen van een interim-premier en een eenheidskabinet”, zei hij in een verklaring. In feite bepaalden de echte machtsbemiddelaars van Haïti – of wat ik de “blanke heersers van Haïti” heb genoemd – via een persbericht de vervanging van de Haïtiaanse regering.
Ondertussen werden in het besluitvormingsproces van de internationale gemeenschap de maatschappelijke organisaties van Haïti volledig buiten beschouwing gelaten, die sinds begin 2021 bijeen waren gekomen om een manier te vinden om de politieke crisis van het land op te lossen, aangezien Moïse, die al per decreet regeerde, op het punt stond zijn constitutionele mandaat te overschrijden. Deze groepen hebben de door het buitenland opgelegde interim-regering resoluut afgewezen en hebben de acties van de internationale gemeenschap bekritiseerd als flagrant koloniaal.
Wie en wat zijn de entiteiten die beslissingen nemen voor Haïti en het Haïtiaanse volk, en hoe claimden zij zo’n prominente rol in het controleren van de Haïtiaanse politiek? Haïtianen zijn geen lid van de BINUH, OAS of Core Group. Maar ook centraal staat de kwestie van de soevereiniteit van het land – of het gebrek daaraan. Haïti staat al bijna twintig jaar onder buitenlandse militaire en politieke controle. Maar dit is uiteraard niet de eerste keer dat Haïti wordt bezet.
Erfenissen van buitenlandse controle en bezetting
Washington rationaliseerde dat het noodzakelijk was om de Haïtianen de kunsten van zelfbestuur bij te brengen – een visie die tot op de dag van vandaag voortduurt. In de zomer van 1915 landden Amerikaanse mariniers in Port-au-Prince en startten een 19-jarige periode van militair bewind met als doel snuif de soevereiniteit van de eerste zwarte republiek ter wereld op. Tijdens deze eerste bezetting, zoals ik elders met Peter James Hudson heb geschreven, ‘herschreven de VS de Haïtiaanse grondwet en installeerden ze een marionettenpresident. [who signed treaties that turned over control of the Haitian state’s finances to the U.S. government], legde perscensuur en de staat van beleg op, en bracht het beleid van Jim Crow en dwangarbeid naar het eiland.” In lijn met zijn racistische opvatting dat zwarte mensen niet over het vermogen tot beschaving of zelfbestuur beschikken, rationaliseerde Washington dat het noodzakelijk was om Haïtianen de kunst van zelfbestuur te leren – een opvatting die tot op de dag van vandaag voortduurt.
Maar het meest uitgesproken werk van de Amerikaanse mariniers was de counterinsurgency. Ze voerden een ‘pacificatiecampagne’ door het hele platteland om een boerenopstand tegen de bezetting te onderdrukken, waarbij ze voor het eerst gebruik maakten van luchtbombardementen. Door bommen uit vliegtuigen op Haïtiaanse dorpen te laten vallen, vielen bij de pacificatiecampagnes meer dan 15.000 doden en raakten talloze anderen verminkt. Degenen die het overleefden en zich bleven verzetten, werden gemarteld en in werkkampen gedwongen.
De Verenigde Staten verlieten het land uiteindelijk in 1934 na massale protesten van het Haïtiaanse volk. Maar een van de meest consequente resultaten was de oprichting en training tijdens de bezetting van een lokale politiemacht, de Gendarmerie d’Haïti. Jarenlang werden deze politiemacht en haar opvolgers gebruikt om het Haïtiaanse volk te terroriseren, een erfenis die tot op de dag van vandaag voortduurt.
In de jaren na de bezetting van 1915-1934 bleven de Verenigde Staten zich politiek en economisch bemoeien met Haïtiaanse aangelegenheden. De meest beruchte van deze engagementen was de Amerikaanse steun voor de meedogenloze dictatuur van Francois “Papa Doc” Duvalier en Jean-Claude “Baby Doc” Duvalier. Bij de eerste democratische verkiezingen na de val van het Duvalier-regime probeerden de Verenigde Staten tevergeefs de opkomst van de populaire kandidaat, Jean-Bertrand Aristide, te voorkomen. Negen maanden na zijn verkiezing in januari 1991 werd Aristide echter afgezet via een door de CIA gefinancierde staatsgreep. De staatsgreep werd echter niet geconsolideerd vanwege aanhoudend verzet van het Haïtiaanse volk. In 1994 werd de regering van de Amerikaanse president Bill Clinton gedwongen Aristide na drie jaar ballingschap terug te brengen naar Haïti – met 20.000 Amerikaanse troepen op sleeptouw. Aristide was nu een gijzelaar van het Amerikaanse neoliberale beleid. De troepen bleven tot 2000.
Lees de rest van dit artikel, tijdelijk open access beschikbaar.
Meer verhalen…
Bron: therealnews.com