![](https://focus-wtv.tv/wp-content/uploads/2024/07/Screenshot-2024-07-18-10.38.35-AM.png)
Wat een vreemd film.
Vlieg me naar de maan, op de markt gebracht als een heldere, luxe, sterrenhemel romantische komedie die zich afspeelt tijdens de ruimterace tussen de Verenigde Staten en Rusland en de lancering van Apollo 11 in 1969, wankelt aan de kassa en krijgt zeer gemengde recensies vol speculaties over waarom het niet werkt. Maar de film is zo vreemd in zijn botsing van genreformules, en zo wezenlijk conservatief in zijn visie terwijl het een bizar gebruik van enkele van de grimmiger historische elementen van ’69 bevat, dat het een fascinerende momentopname wordt van ons eigen gekke ideologische moment in de tijd.
Deze $100 miljoen kostende romcom heeft Scarlett Johansson in de hoofdrol als topreclamevertegenwoordiger Kelly Jones, die stoĂŻcijns chauvinistische mannelijke cliĂ«nten verblindt met haar rondingen en tijdperk-passende opgewektheid, terwijl ze met alle mogelijke middelen als een haai achter succes aan gaat. Ze wordt benaderd door een even haaiachtige overheidsfunctionaris in de nieuw gekozen Nixon-regering genaamd Moe Burkus (Woody Harrelson), die haar dwingt om de merkwaardige taak op zich te nemen om NASA en de Apollo 11-missie te ‘verkopen’ aan een publiek dat gedesillusioneerd is door mislukte maanlanceringen en een Congres dat op het punt staat de financiering van NASA in te trekken.
Het lijkt erop dat Moe Burkus (niet zijn echte naam) weet dat Kelly Jones (niet haar echte naam) is een voormalige oplichtster die wanhopig haar duistere verleden geheim wil houden nu ze een carrière in de reclamewereld heeft gevonden, een legale manier om de leugenachtige oplichterijen uit te voeren die haar door haar moeder zijn geleerd. De lange oplichterij die Burkus Jones wil laten uitvoeren, is het in het geheim produceren van een film van een vervalste maanlanding, die naar verluidt alleen op televisie zal worden uitgezonden als de Apollo 11-missie mislukt.
Maar het geld is goed en de chantage is effectief, dus Kelly neemt de baan aan. We kunnen niet anders dan Kelly aardig vinden — de inherente beminnelijkheid van de screwball-comedyheldin is een lang bestaande filmtraditie. Er zit veel van dat genre in de hele opzet van deze film, als je denkt aan meesters als Ernst Lubitsch, Billy Wilder en Preston Sturges. Ze waren allemaal geraffineerd als het ging om menselijke zwakheden en, laten we zeggen, onze alomtegenwoordige morele en ethische flexibiliteit. Sturges in het bijzonder ging uit van de vrolijk cynische aanname dat alle politiek en machtssystemen door en door corrupt waren. En dat de schitterende screwball-vrouw zich helemaal thuis voelt in deze moderne wereld van snel pratende, ethisch variabele, ultra-overtuigende rollenspellen, compleet met geïmproviseerde identiteiten en accenten — terwijl ze de stijve traditionele man meesleept voor de rit — is absoluut typerend voor screwball.
Wat ons brengt bij de vaak stugge, traditionele man in het screwball-scenario. In dit geval is het Channing Tatum als Cole Davis, een stijve, rechtlijnige en standvastige conservatieve, ware gelovige die de Apollo 11-ruimtemissie leidt. Een voormalig piloot van de luchtmacht die zijn kans om astronaut te worden verloor vanwege een lichte AFib-aandoening, hij wordt nog steeds achtervolgd door de rampzalige Apollo 1-missie uit 1967 die hij leidde en waarbij de hele bemanning omkwam. Hij hangt rond voor NASA en verzorgt persoonlijk de planten rond het eerbetoon aan de overleden astronauten, wat je een idee geeft van zijn schuldgevoel.
Als je denkt dat dit een beetje zwaar klinkt voor goddeloze, bruisende, vooruitstrevende screwball-komedie — of zelfs zijn wat zwaardere, meer traditionele zusje, romantische komedie — dan heb je helemaal gelijk. Er zijn verschillende van deze dramatische, historische loodsen in de komische soufflĂ© gedropt, waardoor ik meer dan eens hardop tegen het scherm zei: “Wat ben je aan het doen?” (Het was okĂ© — ik was alleen. Er stonden niet veel mensen in de rij om dit te zien.)
Een krankzinnige vastberadenheid om de rampzalige gebeurtenissen uit het echte leven van eind jaren 60 weer te geven, heeft scenarioschrijver Rose Gilroy en regisseur Greg Berlanti ertoe aangezet om alle politieke moorden te noemen, evenals opnamen van tv-beelden van de Vietnamoorlog. Als Kelly Jones naar dat laatste kijkt, krijgt hij het idee dat mensen, als gevolg van het zien van zulke ongekende beelden van oorlogsvoering, een live-feed van de maanlanding van Apollo 11 willen. Ervan uitgaande dat het ruimteschip niet ontploft op het lanceerplatform.
Kelly’s idee over de Vietnamoorlog is slechts een van de vele promotionele brainstorms die ze bedenkt, en het wordt met verbazingwekkende luchtigheid behandeld tussen reclame-inleidingen zoals de astronauten die Omega-horloges dragen, hun foto’s op ontbijtgranendozen en de uitvinding van Tang, de veronderstelde energieverhogende ruimtedrank die de tanden van een generatie deed rotten. Al snel is NASA weer geliefd bij het publiek en wint Kelly cruciale politieke steun met dezelfde improviserende aplomb. Ze slijmt bijvoorbeeld bij een oude senator uit het Zuiden door een accent uit Georgia op te zetten, te beweren dat ze is afgestudeerd aan Georgia Tech en te doen alsof ze hartverscheurend zal zijn als de senator, haar persoonlijke held die sprak bij haar afstuderen, zijn steun voor de ruimtemissie intrekt.
Verbaasd over haar drogredenen mompelt Cole’s NASA-collega Henry Smalls (Ray Romano): “Het is eng. Er kwamen echt tranen in haar ogen.”
In bepaalde screwball-komedies, zoals Mijn man Godfrey (1936) of Baby opvoeden (1936), het vermogen van het “gekke” vrouwelijke personage om door de gekke moderne realiteit te navigeren door er een soort verrukkelijk maar gevaarlijk spelletje van te maken, zou uiteindelijk een opleiding bieden voor de “ongelukkige” traditionele man, bezwaard door conventies. Ze zou hem in staat stellen om een ​​fantasierijke liftoff te krijgen door een nieuwe vorm van gekke, luxueuze, gezellige koppels te omarmen.
In andere screwball-komedies is er sprake van een afweging, waarbij beide kanten van de levendiger-saaiere kloof van elkaar leren terwijl ze op weg zijn naar liefde en een herontworpen modern huwelijk. Regisseur Frank Capra, in het bijzonder, drong aan op een grotere eerbied voor de conventionele Boy Scout-kwaliteiten van de hoofdrolspeler. De slimmere, levendiger, ultramoderne vrouw raakte in zijn films betoverd door de deugdzame ouderwetse boerenkinkel. Zozeer zelfs dat, nadat Capra de screwball-vorm had gepionierd met Het gebeurde op een nacht (1935) manoeuvreerde hij zichzelf weer helemaal uit het genre met films als Meneer Deeds gaat naar de stad (1936) en Meneer Smith gaat naar Washington (1939). Capra’s screwball-achtige films staan ​​in kritische en wetenschappelijke kringen bekend als “populistische komedies”. (Hoewel “Capracorn” in de volkstaal de grappigste term was.)
Preston Sturges, geobsedeerd door Capra’s nalatenschap en die in zijn eigen films vaak fel bekritiseerd, nam Capra’s padvindersheld en liet hem door de knopen heen trekken door de heldin en door de chaotische Amerikaanse realiteit zoals Sturges die zag, zoals je kunt zien in films als De dame Eva (1941), Het Palm Beach-verhaal (1942), en Het wonder van Morgan’s Creek (1944).
Maar helaas leven we meer in een tijdperk dat afstamt van Capra dan van Preston Sturges, en houden we nog steeds vast aan een vreemde eerbied voor old-school heldendaden. En Channing Tatums Cole Davis is wat je krijgt als je alle humoristische charme van een Capra-held, gespeeld door James Stewart of Gary Cooper, weghaalt, en alleen de zware “deugden” van militante patriottische hartstocht en ijverig fantasieloze waarheidsvinding en pompeuze zelfingenomenheid overlaat. Cole is een vrome Koreaanse oorlogsveteraan en allround vlaggenzwaaier in 1969, wanneer een weigering om dat rigide standpunt ten minste in twijfel te trekken, in feite een weerzinwekkende eigenschap is.
Pas helemaal aan het einde van Vlieg me naar de maan Cole wordt door de overigens berouwvolle Kelly overgehaald om mee te werken aan het verdraaien van de waarheid, eenmalig, om de Apollo 11-missie te redden. Daarna, zweert ze, zullen beiden waarheidsgetrouwe, rechte pijlen zijn. Het is onbeschrijfelijk deprimerend om te denken aan hun vierkante, voorstedelijke bestaan ​​in de toekomst.
De hoofdrolspelers brengen alles wat ze kunnen in hun rollen. Johansson, altijd een overtuigende performer en iemand die er elk jaar sensationeler uitziet, is zo’n ster dat ze echt meer geweldige filmrollen zou moeten hebben om te laten zien waarom. Woody Harrelson heeft zijn opgewekte, grijnzende, vreemde scherpte zo gepatenteerd dat hij moeiteloos door zijn rol kan wandelen. Ray Romano, erg ontroerend als de ironische, fatsoenlijke, ingetogen Henry Smalls, is altijd een goede karakteracteur, dus ik weet niet waarom ik nog steeds verrast ben als ik hem herontdek.
Wat Channing Tatum als enige laat die echt lijdt onder miscasting. Zonder zijn fundamenteel humoristische gevoeligheid te kunnen inzetten, die zijn absurde gespierde hunkiness in evenwicht brengt en hem beminnelijk maakt, is hij verloren. Zijn sterkwaliteit wordt zo onderdrukt door zijn rol als humorloze slordige man, dat hij er nooit comfortabel uitziet. En ook qua uiterlijk is hem hier geen gunst bewezen. Het platte kapsel ziet er vettig gladgestreken uit. En de strakke, kortmouwige, gebreide coltruien die hij draagt ​​in felle kleuren als pauwblauw en kanariegeel zien er opvallend vreemd uit in een zee van NASA-technici in witte overhemden met knopen en zwarte stropdassen. Waarom zou deze conservatieve projectmanager, die destijds de hele show runde, zich zo gek-casual, lounge-hagedis-achtig kleden?
Uiteindelijk moeten we het idee geweldig vinden dat de snel denkende, onafhankelijke, oneerbiedige hoogvlieger Kelly Jones wordt verlost en getemd door de liefde van een zogenaamd goede man, de domme, stugge, ploeterende, conservatieve mannelijke mannequin Cole Davis, alsof we nog steeds in 1955 leven. Als we dan toch nostalgisch terugdenken aan deze film, kunnen we dan niet op zijn minst de destabiliserende mogelijkheden van het jaar 1969 omarmen, het jaar waarin de film zich afspeelt?
Maar nee. Er is een automatische reset naar het conservatieve droomdecennium van de jaren 50 die de culturele verbeelding van dit land is binnengedrongen. Het is als een verlammend gif dat vooruitgang verhindert, en we lijken er voor altijd aan vast te zitten.
Bron: jacobin.com